Overview
ମାଆ ହେବାର ଯାତ୍ରା ହେଉ ବା ମାତ୍ର ନିଜ ଶରୀରକୁ ଭଲ ଭାବେ ବୁଝିବାର ଇଚ୍ଛା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳାଙ୍କ ମନରେ ଥରେ ନା ଥରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଆସେ – ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ପ୍ରକୃତରେ କ'ଣ, ଆଉ ଏହା କେବେ ହୁଏ? ମାସିକ ଚକ୍ର (Menstrual Cycle)ର ଏହି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହିଁ ଗର୍ଭଧାରଣର ମୂଳ ଚାବିକାଠି। ଆସନ୍ତୁ, ପ୍ରଜନନ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନକୁ ଆଧାର କରି ସହଜ ଭାଷାରେ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ବୁଝିବା।
Table of Contents
ସାଧାରଣ ଦୃଷ୍ଟିପାତ
ଗର୍ଭଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଜରୁରୀ। ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ହେଉଛି ମାସିକ ଋତୁଚକ୍ରର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ଯେତେବେଳେ ଡ଼ିମ୍ବାଶୟରୁ ଏକ ପରିପକ୍ୱ ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ ବାହାରିଥାଏ। ଏହି ସମୟ ଗର୍ଭଧାରଣ ସହ ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ।
ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଭଧାରଣ ପାଇଁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣର ଚକ୍ର, ଗର୍ଭଧାରଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ବେଶି ଥିବା ସମୟ ଏବଂ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ। ଅବଶ୍ୟ, ସବୁ ମହିଳାଙ୍କ ମାସିକ ଋତୁଚକ୍ର ଏକାଭଳି ହୋଇନଥାଏ, ତେଣୁ ଶରୀରରୁ ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ ବାହାରିବା ସମୟ ମଧ୍ୟ ସବୁ ମାସରେ ସାମାନ୍ୟ ବଦଳିପାରେ।
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ କ’ଣ?
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ - ଅର୍ଥାତ୍ ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ ନିର୍ଗମନର ଅର୍ଥ ବୁଝିବାକୁ ହେଲେ, ଏହାକୁ ସହଜ ଭାଷାରେ ଅଣ୍ଡାଶୟରୁ ପରିପକ୍ୱ ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ ବାହାରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସିକ ଋତୁଚକ୍ର ସମୟରେ ହରମୋନ୍ଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଡ଼ିମ୍ବାଶୟରେ ଡ଼ିମ୍ବକୋଷ ବିକଶିତ ହୁଏ। ଏଥିରୁ ସାଧାରଣତଃ ଏକ ପରିପକ୍ୱ ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ। ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ ବାହାରିବା ପରେ ଡ଼ିମ୍ବବାହୀ ନଳୀ ଦିଗକୁ ଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଶୁକ୍ରାଣୁ ସହ ଡ଼ିମ୍ବାଣୁର ନିଷେଚନ ହେଲେ ଗର୍ଭଧାରଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହେ।
ମହିଳାମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରତି ମାସରେ ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଚକ୍ର ଚାଲିଥାଏ, ଯାହାକୁ ମାସିକ ଋତୁଚକ୍ର କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଶରୀରରେ ହେଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ହରମୋନ୍ଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଡ଼ିମ୍ବାଶୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଡ଼ିମ୍ବକୋଷଗୁଡ଼ିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ବିକଶିତ ହେବାକୁ ଲାଗନ୍ତି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ପରିପକ୍ୱ ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ ନିର୍ଗତ ହୋଇ ନିଜର ଜୀବନଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରେ ଏବଂ ସେଠାରୁ ବାହାରି ଡ଼ିମ୍ବବାହୀ ନଳୀ ମଧ୍ୟକୁ ଗତି କରିଥାଏ। ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ଯଦି ପୁରୁଷଙ୍କ ସୁସ୍ଥ ଶୁକ୍ରାଣୁ ସହ ସେହି ଡ଼ିମ୍ବାଣୁର ସଫଳ ନିଷେଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ତାହା ଏକ ଭ୍ରୂଣର ରୂପ ନିଏ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ଭ୍ରୂଣଟି ଜରାୟୁର ଭିତର ସ୍ତରରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ସଂସ୍ଥାପିତ ହେବା ପରେ ହିଁ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଗର୍ଭଧାରଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ।
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ କେବେ ହୁଏ?
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ସବୁବେଳେ ମାସିକ ଋତୁଚକ୍ରର ଚଉଦତମ ଦିନରେ ହିଁ ହୁଏ ବୋଲି ଭାବିବା ଆଦୌ ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ରିଟେନ୍ର ଜାତୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଅନୁସାରେ, ଅଧିକାଂଶ ମହିଳାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଋତୁସ୍ରାବ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ପ୍ରାୟ ୧୦ରୁ ୧୬ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ହୋଇପାରେ। ଏହି ସମୟକୁ ଗର୍ଭଧାରଣ ଉପଯୋଗୀ ସମୟ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଭିତରେ ଶୁକ୍ରାଣୁ ଓ ଡ଼ିମ୍ବାଣୁର ମିଳନ ଘଟିଲେ ଗର୍ଭଧାରଣ ସମ୍ଭାବନା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ରହେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଶୁକ୍ରାଣୁ ମହିଳାଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ପ୍ରାୟ ସାତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିତ ରହିପାରେ, ତେଣୁ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣର କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ସହବାସରୁ ମଧ୍ୟ ଗର୍ଭଧାରଣ ହୋଇପାରେ। ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଋତୁସ୍ରାବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ସମୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୦ରୁ ୧୬ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ, ଯାହା ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସ୍ୱାଭାବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳତାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ। ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳାଙ୍କ ଚକ୍ର ଅନୁସାରେ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣର ପ୍ରକୃତ ସମୟ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ନିଜ ଚକ୍ରକୁ ନିୟମିତ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା ଏହି ସମୟ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ।
ଯଦି ଜଣଙ୍କର ୨୮ ଦିନର ନିୟମିତ ମାସିକ ଋତୁଚକ୍ର ଥାଏ, ତେବେ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ପ୍ରାୟ ୧୪ ଦିନ ଆଡ଼କୁ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଚକ୍ରର ଅବଧି ଛୋଟ, ଲମ୍ବା କିମ୍ବା ଅନିୟମିତ ହେଲେ ଏହାର ସମୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିଯାଏ। ତେଣୁ ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ କେବେ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ କେବଳ ଦିନପଞ୍ଜିକା ବା କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିନ ଉପରେ ଆଦୌ ନିର୍ଭର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣର ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ?
ସବୁ ମହିଳାଙ୍କଠାରେ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣର ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଶରୀରରେ ହେଉଥିବା ହରମୋନ୍ଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ କେତେକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶାରୀରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅନୁଭବ ହୋଇପାରେ। ତଥାପି, ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି –
ଗର୍ଭାଶୟ ମୁଖ ସ୍ରାବ (Cervical Mucus)ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ କ୍ଷରଣ ସମୟ ପାଖେଇ ଆସିଲେ, ଶରୀରରେ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ହରମୋନ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଫଳରେ ଏହି ସ୍ରାବ କଞ୍ଚା ଅଣ୍ଡାର ଲାଳ ଭଳି ଚିକ୍କଣ ଓ ଟାଣି ହେବା ଭଳି ହୋଇଯାଏ, ଯାହା ଶୁକ୍ରାଣୁର ଚଳାଚଳକୁ ଅଧିକ ସହଜ କରିଥାଏ।
ଶରୀରର ବିଶ୍ରାମ ତାପମାତ୍ରା (Basal Body Temperature)ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ପରେ ଶରୀରର ବିଶ୍ରାମ ତାପମାତ୍ରା ସାମାନ୍ୟ ବଢ଼ିଥାଏ (ପ୍ରାୟ ୦.୫ ରୁ ୧ ଡ଼ିଗ୍ରୀ)। ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠିବା ପୂର୍ବରୁ ମାପିଲେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରେ। ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ଏହି ପୃଷ୍ଠା ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।
ତଳ ପେଟରେ ହାଲୁକା ଯନ୍ତ୍ରଣା
ଏହାକୁ ଡାକ୍ତରୀ ଭାଷାରେ ମିଟେଲ୍ସମର୍ଜ (Mittelschmerz) କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଡ଼ିମ୍ବାଶୟରୁ ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ ବାହାରିବା ସମୟରେ ପେଟର ତଳ ଭାଗରେ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ହାଲୁକା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ ହୋଇଥାଏ ।
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ଏବଂ ଗର୍ଭଧାରଣ ସମ୍ଭାବନା ସମୟ (Fertile Window) ମଧ୍ୟରେ କ'ଣ ସମ୍ପର୍କ?
ଗର୍ଭଧାରଣ ସମ୍ଭାବନା ସମୟ କ'ଣ?
ଏହା ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କ ମାସିକ ଋତୁଚକ୍ରର ସେହି ସବୁଠାରୁ ଉର୍ବର ସମୟ, ଯେଉଁଥିରେ ଗର୍ଭଧାରଣର ସମ୍ଭାବନା ସର୍ବାଧିକ ଥାଏ। ଏହି ବିଶେଷ ସମୟଟି ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ କ୍ଷରଣ ହେବାର ପାଞ୍ଚ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସେହି ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ କ୍ଷରଣ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥାଏ। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି, ଶୁକ୍ରାଣୁ ମହିଳା ଶରୀର ଭିତରେ ପ୍ରାୟ ୫ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିତ ରହିପାରେ, କିନ୍ତୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ କେବଳ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ଭାଧାନ ପାଇଁ ସକ୍ଷମ ରହିଥାଏ।
ଗର୍ଭଧାରଣ ସମ୍ଭାବନା ସମୟ କ’ଣ?
ଗର୍ଭଧାରଣ ସମ୍ଭାବନା ସମୟ ହେଉଛି ମାସିକ ଋତୁଚକ୍ରର ସେହି ବିଶେଷ ଅବଧି, ଯେଉଁ ସମୟରେ ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଲେ ଗର୍ଭବତୀ ହେବାର ସୁଯୋଗ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଥାଏ।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ଗର୍ଭଧାରଣ ସମ୍ଭାବନା ସମୟ ସାଧାରଣତଃ ଡ଼ିମ୍ବାଣୁ କ୍ଷରଣ ଦିନ ଏବଂ ତାହା ପୂର୍ବର ପାଞ୍ଚ ଦିନକୁ ମିଶାଇ ମୋଟ ଛଅ ଦିନର ହୋଇଥାଏ।
ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି, ପୁରୁଷଙ୍କ ଶୁକ୍ରାଣୁ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରଜନନ ଅଙ୍ଗ ଭିତରେ କିଛି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିତ ରହିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଶରୀରରୁ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥିବା ଡ଼ିମ୍ବାଣୁର ନିଷେଚନ ପାଇଁ ସମୟ ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ ବହୁତ କମ୍ ଥାଏ।
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ସମୟରେ ଗର୍ଭଧାରଣର ସମ୍ଭାବନା
ଏଥିପାଇଁ, ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣର ଦିନ ଓ ତା'ର ଠିକ୍ ପୂର୍ବ ୨-୩ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଲେ ଗର୍ଭଧାରଣର ସମ୍ଭାବନା ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଥାଏ। ଏହି ସମୟସୀମା ବାହାରେ, ଗର୍ଭାଧାନ ହେବାର ସୁଯୋଗ ବହୁତ କମିଯାଏ।
ତେବେ, କେବଳ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣର ସମୟ ହିଁ ଗର୍ଭଧାରଣକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରେ ନାହିଁ। ମହିଳାଙ୍କ ବୟସ, ଡ଼ିମ୍ବାଣୁର ଗୁଣବତ୍ତା, ପୁରୁଷଙ୍କ ଶୁକ୍ରାଣୁର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଡ଼ିମ୍ବବାହୀ ନଳୀ, ଜରାୟୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଜନନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାରଣ ମଧ୍ୟ ଗର୍ଭଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବହୁଳ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ।
ଏହି ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣିବା ପାଇଁ ବୟସ ଓ ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତା ସମ୍ପର୍କିତ ଏହି ପୃଷ୍ଠାଟି ପଢ଼ିପାରନ୍ତି।
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ କିପରି ଟ୍ରାକ୍ କରିପାରିବେ?
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବାର କେତେକ ସହଜ ଉପାୟ ରହିଛି –
- ମାସିକ ଚକ୍ର ଅନୁସରଣ: କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ବା ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ (App)ରେ ପ୍ରତି ମାସର ମାସିକ ସ୍ରାବର ତାରିଖ ଲେଖି ରଖିଲେ ଚକ୍ର ଲମ୍ବ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳେ।
- ଶରୀରର ବିଶ୍ରାମ ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା।
- ଗର୍ଭାଶୟ ମୁଖ ସ୍ରାବର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରୀକ୍ଷା କରିବା।
- ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ପରୀକ୍ଷଣ କିଟ୍ (Ovulation Predictor Kit) ବ୍ୟବହାର – ଏହା ପରିସ୍ରାରେ ଏଲ୍ଏଚ୍ ହରମୋନ୍ ମାପେ ଓ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ପୂର୍ବରୁ ସୂଚନା ଦିଏ।
ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଜାଣିବାକୁ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ପରୀକ୍ଷଣ କିଟ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ଏହି ଲିଙ୍କ୍ ଉପରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ।
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ନ ହେଲେ କ’ଣ ହୁଏ?
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ନ ହେବାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ
ଏହାକୁ ଡାକ୍ତରୀ ଭାଷାରେ "ଆନୋଭ୍ୟୁଲେସନ୍" (Anovulation) କୁହାଯାଏ। ପଲିସିଷ୍ଟିକ ଓଭାରୀ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (PCOS), ଥାଇରଏଡ୍ର ଅସନ୍ତୁଳନ, ଅତ୍ୟଧିକ ମାନସିକ ଚାପ, ଓଜନର ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବା ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ ଏହାର ସାଧାରଣ କାରଣ ହୋଇପାରେ। PCOS ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣନ୍ତୁ।
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତା
ଆନୋଭ୍ୟୁଲେସନ୍ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରଜନନ ଅକ୍ଷମତା (Infertility)ର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ତେବେ ଏହା ଚିକିତ୍ସାଯୋଗ୍ୟ, ଓ ଅନେକ ମହିଳା ସଠିକ୍ ଚିକିତ୍ସା ପରେ ପୁନଃ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ କରିପାରନ୍ତି। ଏହା ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ଏହି ପୃଷ୍ଠା ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ (Ovulation)ରେ ସମସ୍ୟା ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପଛରେ କେତେକ ସାଧାରଣ କାରଣ ରହିଥାଏ।
ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଡ଼ିମ୍ବାଶୟରେ ଗୁଟି ସମସ୍ୟା, ଥାଇରଏଡ୍ ଜନିତ ସମସ୍ୟା, ଶରୀରରେ ପ୍ରୋଲାକ୍ଟିନ୍ ହରମୋନ୍ ବହୁତ ବଢ଼ିଯିବା, ଅତ୍ୟଧିକ ମୋଟାପଣ, ଋତୁବନ୍ଦ ହେବା ପୂର୍ବର ସମୟ, ଓଜନ ହଠାତ୍ ବହୁତ ବଢ଼ିଯିବା ବା କମିଯିବା ଏବଂ ଅତି କଠିନ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ।
ଅନିୟମିତ ଋତୁସ୍ରାବ କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଋତୁସ୍ରାବ ନ ହେବା ଶରୀରରେ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ଜନିତ ସମସ୍ୟାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ କେବଳ ଏହି ଋତୁଚକ୍ରର ଶୈଳୀକୁ ଦେଖି ନିଜେ ନିଜର ରୋଗ ନିରୂପଣ କରିବା ଆଦୌ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ସମ୍ପର୍କିତ ସାଧାରଣ ଭ୍ରାନ୍ତି
ପ୍ରତି ମାସରେ ଠିକ୍ ସମାନ ଦିନରେ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ହୁଏ କି?
ନା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସରେ ଠିକ୍ ସମାନ ଦିନରେ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହା ସାଧାରଣତଃ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଋତୁସ୍ରାବ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ପ୍ରାୟ ୧୨ରୁ ୧୬ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇପାରେ; କିନ୍ତୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ମାସିକ ଚକ୍ର ଅନୁସାରେ ସମୟ ବଦଳିପାରେ।
ମାନସିକ ଚାପ, ଅସୁସ୍ଥତା, ବିଶ୍ରାମର ଅଭାବ, ଓଜନର ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ ଓ ହରମୋନ୍ଜନିତ ସମସ୍ୟା ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣର ସମୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ତେଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କର ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ମାସିକ ଚକ୍ରର ୧୪ତମ ଦିନରେ ହୁଏ ବୋଲି ଧାରଣା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ହେଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରେଗ୍ନାନ୍ସି ହୁଏ କି?
ନା। ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ହେବା ଗର୍ଭଧାରଣର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତତା ନୁହେଁ। ଗର୍ଭାଧାନ ପାଇଁ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଶୁକ୍ରାଣୁ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବା, ଡ଼ିମ୍ବନଳୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରଜନନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାରଣ ମଧ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଅନ୍ତି।