ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବର ଅର୍ଥ ବୁଝନ୍ତୁ: ଋତୁସ୍ରାବ କ’ଣ ଓ ମାସିକ ଚକ୍ର କିପରି କାମ କରେ?

ଋତୁସ୍ରାବ କ’ଣ?

ଋତୁସ୍ରାବ ହେଉଛି ମହିଳାଙ୍କ ଗର୍ଭାଶୟ ଭିତରେ ପ୍ରତିମାସ ହେଉଥିବା ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଯେଉଁଥିରେ ଗର୍ଭାଶୟର ଭିତର ସ୍ତର ରକ୍ତ ଓ ଟିସ୍ୟୁ ରୂପରେ ଯୋନି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଶରୀର ବାହାରକୁ ବାହାରିଥାଏ। ଏହାକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାଷାରେ Menstruation କୁହାଯାଏ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ। ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବରେ କେବଳ ରକ୍ତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏଥିରେ ଗର୍ଭାଶୟର ଭିତର ସ୍ତରର ଟିସ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ମିଶିଥାଏ।

ଋତୁସ୍ରାବର ସରଳ ଅର୍ଥ

ସହଜ ଭାଷାରେ କହିଲେ, ଋତୁସ୍ରାବ ହେଉଛି ଏକ ମାସିକ ସଙ୍କେତ ଯାହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଝିଅର ଶରୀର ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମ ହୋଇଯାଇଛି। ପ୍ରାୟ ୧୧ ରୁ ୧୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକାଂଶ ଝିଅଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଋତୁସ୍ରାବ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯାହାକୁ 'ମେନାର୍କ' କୁହାଯାଏ। ଏହା ସାଧାରଣତଃ ୪୫ ରୁ ୫୫ ବର୍ଷ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମେନୋପଜ୍ ନ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିମାସ ଚାଲୁ ରହେ।

ଋତୁସ୍ରାବକୁ ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହା ଯୌବନାରମ୍ଭ ପରେ ପ୍ରଜନନକ୍ଷମ ବୟସରେ ଘଟୁଥିବା ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ଜୈବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା।

ଋତୁସ୍ରାବ କାହିଁକି ହୁଏ?

ପ୍ରତି ମାସ ଗର୍ଭାଶୟ ଗର୍ଭଧାରଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ତାହାର ଭିତର ସ୍ତର ମୋଟା କରିଥାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭଧାରଣ ହେଲେ ଭ୍ରୂଣ ସେଥିରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇପାରିବ। ଯଦି ଗର୍ଭଧାରଣ ହୁଏ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ତର ଆବଶ୍ୟକତା ନ ରହିବାରୁ ଖସିଯାଏ ଏବଂ ରକ୍ତସ୍ରାବ ରୂପେ ବାହାରିଯାଏ। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ଡ଼ିମ୍ବାଶୟରୁ ନିର୍ଗତ ହରମୋନ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି। ଅଧିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ଆପଣ ଏହି ପୃଷ୍ଠାଟି ପରିଦର୍ଶନ କରିପାରିବେ।  

ମାସିକ ଚକ୍ର କ’ଣ ଏବଂ ଏହା କିପରି କାମ କରେ?

ମାସିକ ଚକ୍ର ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ଋତୁସ୍ରାବର ପ୍ରଥମ ଦିନଠାରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଋତୁସ୍ରାବର ପ୍ରଥମ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଣା ଯାଉଥିବା ସମୟ। ସାଧାରଣତଃ ଏହା ୨୧ ରୁ ୩୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ, ଯଦିଓ କେତେକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ୨୪ ରୁ ୩୮ ଦିନକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ବୋଲି ମାନନ୍ତି। ମାସିକ ଚକ୍ରକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ - ମାସିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ (ଋତୁସ୍ରାବ), ଫଲିକୁଲାର୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ଓଭ୍ୟୁଲେସନ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏବଂ ଲୁଟିଆଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ପ୍ରତିଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଶରୀରରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହରମୋନ୍ ସ୍ତର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଶରୀରକୁ ପ୍ରଜନନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ। 

ମାସିକ ଚକ୍ର ସମୟରେ ହରମୋନର ସ୍ତର ବଦଳିବା ସହିତ ଡିମ୍ବାଶୟ ଓ ଗର୍ଭାଶୟରେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ। ଏହି ଚକ୍ରର ଆରମ୍ଭରେ ଋତୁସ୍ରାବ ହୁଏ। ଋତୁସ୍ରାବ ପରେ ଡିମ୍ବାଶୟରେ ଡିମ୍ବକୋଷଗୁଡ଼ିକ ବିକଶିତ ହୁଏ ଏବଂ ଗର୍ଭାଶୟର ଭିତର ଆବରଣ ପୁଣି ମୋଟା ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ।

ମାସିକ ଚକ୍ରର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଡିମ୍ବାଶୟରୁ ଏକ ପରିପକ୍ୱ ଡିମ୍ବାଣୁ ବାହାରିଥାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଡିମ୍ବୋତ୍ସର୍ଗ କୁହାଯାଏ। ଯଦି ଡିମ୍ବାଣୁର ନିଷେଚନ ନ ହୁଏ ଏବଂ ତାହା ଗର୍ଭାଶୟରେ ସ୍ଥାପିତ ନ ହୁଏ, ତେବେ ହରମୋନର ସ୍ତର କମିଯାଏ। ଏହାର ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ଗର୍ଭାଶୟର ମୋଟା ଆବରଣ ଭାଙ୍ଗି ରକ୍ତ ସହିତ ଶରୀରରୁ ବାହାରିଯାଏ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଋତୁସ୍ରାବ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।

ମାସିକ ଚକ୍ରରେ ଓଭ୍ୟୁଲେସନ୍‌ର ଭୂମିକା

ମାସିକ ଚକ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଡ଼ିମ୍ବାଶୟରୁ ଏକ ପରିପକ୍ୱ ଅଣ୍ଡା ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଯାହାକୁ ଓଭ୍ୟୁଲେସନ୍ କୁହାଯାଏ। ୨୮ ଦିନିଆ ଏକ ସାଧାରଣ ଚକ୍ରରେ ଓଭ୍ୟୁଲେସନ୍ ଋତୁସ୍ରାବ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ପ୍ରାୟ ୧୪ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଯଦି ଅଣ୍ଡା ଓ ଶୁକ୍ରାଣୁ ମିଶିଯାଏ, ତେବେ ଗର୍ଭଧାରଣ ହୋଇପାରେ। ଯଦି ମିଶେ ନାହିଁ, ତେବେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପରେ ଋତୁସ୍ରାବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ। 

ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ଶରୀରରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ?

ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ହର୍ମୋନ୍ ସ୍ତରର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେତୁ ଶରୀରରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।

ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ କ୍ରାମ୍ପ୍ସ

ଗର୍ଭାଶୟର ମାଂସପେଶୀ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇ ଭିତର ସ୍ତରକୁ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୋଷ୍ଟାଗ୍ଲାଣ୍ଡିନ୍ ନାମକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ନିର୍ଗତ କରେ। ଏହାହିଁ ପେଟ ତଳ ଭାଗରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ କ୍ରାମ୍ପ୍ସର କାରଣ। ଅଧିକାଂଶ ମହିଳାଙ୍କ ଠାରେ ଏହା ହାଲୁକା ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ କାହା କାହାଠାରେ ଏହା ତୀବ୍ର ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।

ମୁଡ୍ ଏବଂ ହର୍ମୋନ୍‌ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ଋତୁସ୍ରାବ ପୂର୍ବରୁ ଓ ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ଓ ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟେରୋନ୍ ହର୍ମୋନ୍ ସ୍ତରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେତୁ ମୁଡ୍ ସ୍ୱିଙ୍ଗ୍, ଚିଡ଼ଚିଡ଼ାମି, ଅବସାଦ ଅନୁଭୂତି କିମ୍ବା ଅସ୍ୱସ୍ତି ଦେଖାଯାଇପାରେ। ଏହାକୁ 'ପ୍ରିମେନ୍‌ଷ୍ଟ୍ରୁଆଲ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍' (PMS) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

ରକ୍ତସ୍ରାବ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ

ରକ୍ତସ୍ରାବ ସହିତ ସ୍ତନରେ କୋମଳତା, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଶରୀରରେ ଜଳ ଧରି ରହିବା, ମୁହଁରେ ମୁହାଁ ବାହାରିବା ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଅନେକଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଋତୁସ୍ରାବ ସରିବା ସହିତ ସରିଯାଏ।

ସାଧାରଣ ଋତୁସ୍ରାବ କେତେ ଦିନ ରହେ?

ପିରିୟଡ଼ର ଅବଧି ଏବଂ ମାସିକ ଚକ୍ରର ଦୀର୍ଘତା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଋତୁସ୍ରାବ ଏକାପରି ଢାଞ୍ଚାରେ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।

ଋତୁସ୍ରାବର ସାଧାରଣ ଅବଧି

ଅଧିକାଂଶ ମହିଳାଙ୍କର ଋତୁସ୍ରାବ ୪ ରୁ ୭ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ, ଯଦିଓ ୨ ରୁ ୮ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ ମାନାଯାଏ। ଆଉ ଏକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ୮ ଦିନରୁ ଅଧିକ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଲେ ତାହାକୁ 'ପ୍ରୋଲଙ୍ଗେଡ୍ ପିରିୟଡ୍' ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଏ, ଯାହା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶ ଆବଶ୍ୟକ। 

ଋତୁସ୍ରାବରେ ରକ୍ତସ୍ରାବର ପରିମାଣ

ପ୍ରତି ମାସ ଗଡ଼ ହିସାବରେ ୩୦ ରୁ ୮୦ ମିଲିଲିଟର ରକ୍ତ ବାହାରିଥାଏ, ଯାହା ଅଧିକାଂଶ ମହିଳାଙ୍କଠାରେ ପ୍ରଥମ ୨-୩ ଦିନରେ ଅଧିକ ଓ ପରେ କମିଯାଏ। ଯଦି ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାରେ ପ୍ୟାଡ୍ କିମ୍ବା ଟାମ୍ପନ୍ ଭିଜିଯାଉଛି, ତେବେ ଏହା ଅଧିକ ରକ୍ତସ୍ରାବର ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଏହା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।

ଋତୁସ୍ରାବ ଅନିୟମିତ ହେବାର କାରଣ କ’ଣ?

ଅନିୟମିତ ଋତୁସ୍ରାବର ସାଧାରଣ କାରଣ

ଅନିୟମିତ ଋତୁସ୍ରାବର ପଛରେ ହର୍ମୋନାଲ୍ ଅସନ୍ତୁଳନ, ମାନସିକ ଚାପ, ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ, ଓଜନରେ ହଠାତ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ପଲିସିଷ୍ଟିକ୍ ଓଭାରୀ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍ (PCOS), ଥାଇରଏଡ୍ ସମସ୍ୟା ଏବଂ କେତେକ ଔଷଧର ପ୍ରଭାବ ରହିପାରେ। ପ୍ରଥମ ଋତୁସ୍ରାବ (menarche) ପରେ ପ୍ରଥମ କିଛି ବର୍ଷ ଏବଂ ରଜୋନିବୃତ୍ତି (menopause) ପୂର୍ବ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଚକ୍ର ଅନିୟମିତ ହେବା ସାଧାରଣ କଥା। 

କେବେ ଅନିୟମିତ ଋତୁସ୍ରାବ ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରିବେ?

ଯଦି ୩ ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଋତୁସ୍ରାବ ନ ହୁଏ, ଦୁଇ ଋତୁସ୍ରାବ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ, ଅସହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ, କିମ୍ବା ରକ୍ତସ୍ରାବର ପରିମାଣ ହଠାତ୍ ବଢ଼ିଯାଏ, ତେବେ ଏହା ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସୁପାରିଶ କରନ୍ତି।

ଋତୁସ୍ରାବ ଏବଂ ପ୍ରଜନନକ୍ଷମତା ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ସମ୍ପର୍କ?

ଋତୁସ୍ରାବ, ଡିମ୍ବକ୍ଷରଣ ଏବଂ ଗର୍ଭଧାରଣ କ୍ଷମତା ମାସିକ ଚକ୍ରର ପରସ୍ପର ସହ ଜଡ଼ିତ ଅଂଶ। ନିୟମିତ ମାସିକ ଚକ୍ର ଡିମ୍ବମୋଚନର ସମୟ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ। କିନ୍ତୁ କେବଳ ନିୟମିତ ଋତୁସ୍ରାବ ଥିବାରୁ ଗର୍ଭଧାରଣ କ୍ଷମତା ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍କର୍ଷ କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ। 

ଋତୁସ୍ରାବ ଏବଂ ଗର୍ଭଧାରଣ

ମାସିକ ଚକ୍ର ଓ ଓଭ୍ୟୁଲେସନ୍ ସିଧାସଳଖ ଗର୍ଭଧାରଣ କ୍ଷମତା (fertility) ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଓଭ୍ୟୁଲେସନ୍‌ର ୪-୫ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଓ ପରେ ୧-୨ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ଭଧାରଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ରହେ। ଏହି ସମୟକୁ 'ଫର୍ଟାଇଲ୍ ୱିଣ୍ଡୋ' କୁହାଯାଏ।

ଗର୍ଭଧାରଣ ନ ହେଲେ ହରମୋନର ସ୍ତର କମିଯାଏ ଏବଂ ଗର୍ଭାଶୟର ଭିତର ଆବରଣ ଭାଙ୍ଗି ଋତୁସ୍ରାବ ରୂପେ ଶରୀରରୁ ବାହାରିଯାଏ। ଯଦି ଋତୁସ୍ରାବ ସହିତ ଡ଼ିମ୍ବକ୍ଷରଣ ମଧ୍ୟ ଅନିୟମିତ ହୁଏ, ତେବେ ଗର୍ଭଧାରଣର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିବା ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁମାନ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ। ଫଳରେ କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିବା ଅଧିକ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।

ମାସିକ ଚକ୍ରକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା କାହିଁକି ଜରୁରୀ?

ନିଜ ମାସିକ ଚକ୍ରକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଲେଖି ରଖିଲେ କିମ୍ବା ଟ୍ରାକ୍ କଲେ, ଓଭ୍ୟୁଲେସନ୍‌ର ସମୟ ଜାଣିବା, ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ସୂଚନା ପାଇବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ। WHO ମଧ୍ୟ ମାସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ କେବଳ ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ବିଷୟ ନ ମାନି ଏକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ବିଷୟ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ଦେଇଛି। 

ଋତୁସ୍ରାବ ସମ୍ପର୍କିତ ସାଧାରଣ ଭ୍ରାନ୍ତି

ଋତୁସ୍ରାବ ସମ୍ପର୍କରେ ଅନେକ ସାଧାରଣ ଧାରଣା ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ମାସିକ ଚକ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିଭେଦରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରୁଥିବାରୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଢାଞ୍ଚାକୁ "ସ୍ୱାଭାବିକ" ଭାବେ ଧରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। 

ପ୍ରତି ମହିଳାଙ୍କର ମାସିକ ଚକ୍ର ସମାନ ହୁଏ କି?

ନା। ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ମାସିକ ଚକ୍ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳାଙ୍କଠାରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ - କାହା ଚକ୍ର ଛୋଟ, କାହା ବଡ଼; କାହାର ରକ୍ତସ୍ରାବ ହାଲୁକା, କାହାର ଅଧିକ। ଏହା ସବୁ ସାଧାରଣ ପରିସୀମା ମଧ୍ୟରେ ରହିଲେ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ନାହିଁ। ଋତୁସ୍ରାବର ଅବଧି, ରକ୍ତସ୍ରାବର ପରିମାଣ ଏବଂ ମାସିକ ଚକ୍ରର ଦୀର୍ଘତା ବ୍ୟକ୍ତିଭେଦରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।  

ଋତୁସ୍ରାବ ଅନିୟମିତ ହେଲେ ସବୁବେଳେ କୌଣସି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଥାଏ କି?

ନା, ପିରିୟଡ୍ସ ଅନିୟମିତ ହେଲେ ସବୁବେଳେ କୌଣସି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଥାଏ ବୋଲି ଅର୍ଥ ନୁହେଁ। ଯୌବନାରମ୍ଭ, ମାନସିକ ଚାପ, ଓଜନର ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ, ସ୍ତନ୍ୟପାନ କିମ୍ବା ରଜୋନିବୃତ୍ତି ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମାସିକ ଚକ୍ରରେ ସାମୟିକ ଅନିୟମିତତା ଦେଖାଦେଇପାରେ।

ତଥାପି, ଏହା ବାରମ୍ବାର ଘଟିଲେ ପଲିସିଷ୍ଟିକ୍ ଓଭାରି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍, ଥାଇରଏଡ୍ ସମସ୍ୟା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ହରମୋନ୍‌ଜନିତ କାରଣ ମଧ୍ୟ ଥାଇପାରେ। ଋତୁସ୍ରାବ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବନ୍ଦ ରହିଲେ, ଅତ୍ୟଧିକ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଲେ କିମ୍ବା ଅସହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଲେ ସ୍ତ୍ରୀରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଉଚିତ। ଗର୍ଭଧାରଣର ସମ୍ଭାବନା ଥିଲେ ଗର୍ଭ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ।