Overview
ਇਹ ਲੇਖ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ (Sperm) ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਭਧਾਰਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸਪਰਮ ਕਾਊਂਟ, ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਘੱਟ ਸਪਰਮ ਕਾਊਂਟ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਲੱਛਣ, ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੁਝਾਅ, ਉਮਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਵੀਰਜ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਚ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਹਸਤਮੈਥੁਨ ਅਤੇ ਸਪਰਮ ਕਾਊਂਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਆਮ ਗਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਜਨਨ ਤੰਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕੋਸ਼ਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਅੰਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗਰਭਧਾਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਾ ਹੈ।
ਹਰ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਜਨਮਾਣੂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਅੰਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਰਭਧਾਰਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Sperm ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕੋਸ਼ਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਮ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਭਾਵੇਂ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਰਭਧਾਰਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਵਾਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਪੱਕੇ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰਜਨਨ ਤੰਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਸ ਤਰਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਵੀਰਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੀਰਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਤੰਤਰ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣੇ ਤਰਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਨ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਕਿਸੇ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਅਸਰ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਅੰਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸਖਲਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਹੀ ਅੰਡੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਅੰਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੀ ਗਰਭਧਾਰਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਤੀ, ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਪਰਮ ਕਾਊਂਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਵੀਰਜ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀਰਜ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਵੀਰਜ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸਪਰਮ ਕਾਊਂਟ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਮਰੱਥਾ ਬਾਰੇ ਪੂਰਾ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਅਤੇ ਵੀਰਜ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ: ਇਹ ਪੁਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗਰਭਧਾਰਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੀਰਜ: ਇਹ ਇੱਕ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਸਖਲਨ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਜਨਨ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣੇ ਤਰਲ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਵੀਰਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜਾਂ ਦਿੱਖ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਗੁਣਵੱਤਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵੀਰਜ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਵੀਰਜ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਆਮ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਗਿਣਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀਰਜ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਤਿਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਘੱਟ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਕਈ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਹਨ:
ਅੰਡਕੋਸ਼ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਟ, ਕੁਝ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਅੰਡਕੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅੰਡਕੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਣ ਨੂੰ ਵੈਰੀਕੋਸੀਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਈ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਸੰਕਰਮਣ ਪ੍ਰਜਨਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਤੰਬਾਕੂ, ਧੂੰਮਰਪਾਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਹਾਰਮੋਨ ਜਾਂ ਸਟੀਰੌਇਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੋਟਾਪਾ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੰਡਕੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਘੱਟ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਕਸਰ ਇਸ ਦੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀ ਗਰਭਧਾਰਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਘੱਟ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਕੁਝ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਜਿਨਸੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਸਤਮੈਥੁਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਗਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਸਤਮੈਥੁਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਥਾਈ ਬਾਂਝਪਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਖਲਨ ਦੀ ਆਵਿਰਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਸਖਲਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੀਰਜ ਦੇ ਨਮੂਨੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਖਲਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀਰਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਵੀਰਜ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਮੂਨਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸਖਲਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਿਹਤਮੰਦ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:
ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਭੋਜਨ, ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਜਾਂ ਪੂਰਕ ਨਾਲ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸਪਰਮ ਕਾਊਂਟ ਵਧਣ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਕੋਈ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਪਰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਜਾਂ ਖਣਿਜ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੂਰਕ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੱਲਦਾ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਧਾਰਣ ਲਈ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਹੋਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕੁਝ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਹਿੱਲਦੇ ਤਾਂ ਹਨ ਪਰ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਦੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲਦੇ। ਵੀਰਜ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਮਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਈ ਪੁਰਸ਼ ਵੱਧ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਿਤਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਗਤੀ, ਬਣਤਰ ਜਾਂ ਜਨਮਾਣੂ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਹਤ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ, ਧੂੰਮਰਪਾਨ, ਸ਼ਰਾਬ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀਰਜ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵੀਰਜ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਜੇਕਰ ਪਹਿਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਧਾਰਨ ਨਤੀਜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜੋੜਾ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਗਰਭਧਾਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੰਡਕੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਸੋਜ, ਚੋਟ, ਜਿਨਸੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਪਰ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਮਰੱਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਤੀ, ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਿਹਤ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਘੱਟ ਸਪਰਮ ਕਾਊਂਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਗਰਭਧਾਰਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਉਚਿਤ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਿਰਫ਼ ਵੀਰਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ, ਦਿੱਖ ਜਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਮਿਲੀ ਕਿਸੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਪਰਮ ਕਾਊਂਟ ਜਾਂ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਮਰੱਥਾ ਬਾਰੇ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਵੀਰਜ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਯੋਗ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।