Overview
ఈ వ్యాసం మీకు వంధ్యత్వం యొక్క మూడు ప్రధాన రకాలు- ప్రాథమిక, ద్వితీయ, మరియు కారణం స్పష్టంగా ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా మీకు వంధ్యత్వం (Infertility)లోని మూడు ముఖ్యమైన రకాల గురించి - ప్రాథమిక (Primary), ద్వితీయ (Secondary), మరియు కారణం తెలియని (Unexplained) - చాలా సింపుల్గా అర్థమయ్యేలా వివరిస్తాం. మీరు ఇప్పుడే ఫ్యామిలీ ప్లానింగ్ మొదలుపెట్టాలా, లేక ఇప్పటికే ఉన్న కుటుంబాన్ని ఇంకా పెద్దది చేసుకోవాలా అనే విషయంలో సరైన నిర్ణయం తీసుకోవడానికి ఇది మీకు కచ్చితంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఇందులో అసలు ఈ రకాల మధ్య తేడా ఏంటి, వీటికి కారణాలు ఏమై ఉండొచ్చు, డాక్టర్ను ఎప్పుడు సంప్రదించాలి అనే విషయాలు క్లియర్ గా తెలుసుకుంటారు. మీరు మొదటిసారి పిల్లల కోసం ప్రయత్నిస్తున్నా, లేక ఇప్పటికే ఒక బాబు/పాప ఉండి రెండోసారి ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు ఇబ్బంది పడుతున్నా, మీ గర్భధారణ అవకాశాలను దెబ్బతీసే అంశాలు ఏంటో ఈ గైడ్ మీకు సున్నితంగా వివరిస్తుంది. అంతేకాదు, డాక్టర్లు చేసే టెస్టులు ఏంటి, ఎలాంటి చికిత్సలు అందుబాటులో ఉన్నాయి అనేవి కూడా ఇక్కడ చదవొచ్చు. ఆహారం, జీవనశైలి మార్పుల నుంచి IUI, IVF లాంటి లేటెస్ట్ ట్రీట్మెంట్ల వరకు, మీరు ధైర్యంగా ముందడుగు వేయడానికి కావలసిన ప్రాథమిక సమాచారం అంతా ఇక్కడ దొరుకుతుంది.
పరిచయం
వంధ్యత్వం (Infertility) అనేది ఒక మెడికల్ కండిషన్. భార్యాభర్తలు ఎలాంటి కుటుంబ నియంత్రణ పద్ధతులు వాడకుండా, సంవత్సరం పాటు క్రమం తప్పకుండా ప్రయత్నించినప్పటికీ ప్రెగ్నెన్సీ రాకపోతే, దాన్ని వంధ్యత్వంగా పరిగణిస్తారు.
వంధ్యత్వం పురుషుడిలోనూ, మహిళలోనూ, లేదా ఇద్దరిలోనూ ఉండొచ్చు. ఇది సాధారణంగా ఏదో ఒక ఆరోగ్య సమస్య లేదా జీవనశైలి సమస్య ఫలితంగా వస్తుంది. తొందరగా నిర్ధారణ కావడం, సరైన చికిత్స ప్రారంభించడానికి చాలా కీలకం.
వంధ్యత్వానికి కారణం ఏమిటో గుర్తించడం ద్వారా, వైద్యులు ఆ వ్యక్తి లేదా దంపతుల అవసరాలకు సరిపోయే విధంగా ప్రత్యేక చికిత్స పథకాన్ని రూపొందించగలరు.
వంధ్యత్వానికి ఉన్న రకాలు ఏమిటో అర్థం చేసుకోవడం చాలా అవసరం, ఎందుకంటే ప్రతి రకానికి వేర్వేరు నిర్ధారణ విధానం, వేర్వేరు చికిత్సా విధానం అవసరం అయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
ప్రాథమిక వంధ్యత్వం
ప్రాథమిక వంధ్యత్వం (ప్రైమరీ ఇన్ఫెర్టిలిటీ) అంటే, ఒక జంట పిల్లల కోసం ప్రయత్నిస్తున్నా సరే ఇప్పటివరకు ఒక్కసారి కూడా ప్రెగ్నెన్సీ రాకపోవడం.
ఇంతవరకు ఒక్కసారి కూడా గర్భధారణ జరగని దంపతులకు ఈ నిర్ధారణ ఇస్తారు. ఈ సమస్య భర్త వైపు నుంచి ఉండొచ్చు, భార్య వైపు నుంచి ఉండొచ్చు, లేదా ఇద్దరిలో చిన్న చిన్న సమస్యలు కలిసి ఉండొచ్చు. వంధ్యత్వ కేసుల్లో ఇది చాలా ఎక్కువగా కనిపించే రకం.
ప్రాథమిక వంధ్యత్వానికి కారణాలు ఏమిటి?
ప్రాథమిక వంధ్యత్వం సాధారణంగా అండోత్సర్గలో సమస్యలు, వీర్యకణాల నాణ్యత బలహీనంగా ఉండటం, ఫలొపియన్ ట్యూబ్లు మూసుకుపోవడం, లేదా హార్మోన్ల అసమతుల్యత వంటివి కారణంగా వస్తుంది.
- అండం విడుదలలో సమస్యలు: థైరాయిడ్ సమస్యలు, PCOS వంటి పరిస్థితులు అండం పండటం, సమయానికి బయటకు రావడం వంటి ప్రక్రియను దెబ్బతీస్తాయి.
- వీర్యకణాల నాణ్యత బలహీనంగా ఉండటం: వీర్యకణాల సంఖ్య తక్కువగా ఉండటం, కదలిక నెమ్మదిగా ఉండటం, లేదా ఆకారం సరిగా లేకపోవడం.
- ఫలొపియన్ ట్యూబ్స్ బ్లాక్ అవ్వడం: ఇన్ఫెక్షన్లు, ఎండోమెట్రియాసిస్ లేదా గత శస్త్రచికిత్సల వల్ల మహిళల్లో వంధ్యత్వం ఏర్పడుతుంది.
- హార్మోన్ల అసమతుల్యత: నెలసరి మరియు అండోత్సర్గాన్ని నియంత్రించే హార్మోన్లు సరిగా లేకపోవడం.
సహాయం ఎప్పుడు కోరాలి
- 12 నెలలుగా ప్రయత్నించినా గర్భం రాకపోతే (35 ఏళ్లు దాటితే 6 నెలలకే).
- పీరియడ్స్ సరిగా రాకపోతే లేదా అసలు రాకపోతే.
- మునుపటి రీప్రొడక్టివ్ సమస్యల చరిత్ర ఉంటే.
ద్వితీయ వంధ్యత్వం
ఒకసారి గర్భం దాల్చిన తర్వాత, రెండోసారి ప్రయత్నించినప్పుడు ప్రెగ్నెన్సీ రాకపోతే సెకండరీ ఇన్ఫెర్టిలిటీ అంటారు.
సాధ్యమైన కారణాలు
- వయస్సు పెరగడం
- గర్భాశయ సమస్యలు
- ఇన్ఫెక్షన్లు
- జీవనశైలి మార్పులు
- హార్మోన్ల సమస్యలు
కారణం స్పష్టంగా తెలియని వంధ్యత్వం
అన్ని పరీక్షలు నార్మల్గా వచ్చినా గర్భం రాకపోతే అన్ఎక్స్ప్లైన్డ్ ఇన్ఫెర్టిలిటీ అంటారు.
నిర్ధారణ మరియు పరీక్షలు
- హార్మోన్ రక్త పరీక్షలు
- వీర్య పరీక్ష
- ట్రాన్స్ వెజైనల్ స్కానింగ్
- HSG టెస్ట్
ముగింపు
సరైన సమయంలో డాక్టర్ను కలిసి, మీకు సరిపోయే చికిత్స తీసుకుంటే గర్భధారణ సాధ్యమయ్యే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
1. వంధ్యత్వాన్ని పూర్తిగా తగ్గించుకోగలామా?
చాలావరకు తగ్గించవచ్చు. లైఫ్ స్టైల్ మార్పులు, మందులు, లేదా చిన్న చిన్న ట్రీట్మెంట్లతో చాలామందికి ఫలితం ఉంటుంది. అయితే ఇది సమస్య తీవ్రతను బట్టి మారుతుంది.
2. ద్వితీయ వంధ్యత్వం ప్రాథమిక వంధ్యత్వం కంటే ఎక్కువగా కనిపిస్తుందా?
రెండూ సాధారణంగానే కనిపిస్తాయి. కొంతమందిలో మొదటి గర్భధారణ తరువాత సమస్యలు మొదలవుతాయి, మరికొందరిలో మొదటి నుంచే ఉంటాయి. దంపతుల ఆరోగ్యం, వయస్సు, గర్భధారణ చరిత్రలపై ఇది ఆధారపడి ఉంటుంది.
3. కారణం స్పష్టంగా తెలియని వంధ్యత్వం భావోద్వేగాలపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుంది?
కారణం తెలియకపోవడం వల్ల గందరగోళం, భయం, నిస్సహాయత, నిరాశ వంటి భావాలు రావచ్చు. ఇది దంపతుల మధ్య ఒత్తిడిని కూడా పెంచొచ్చు. కౌన్సెలింగ్, కుటుంబమద్ధతు ఇక్కడ చాలా ఉపయోగపడతాయి.
4. దంపతులు పుట్టినత్త్వ నిపుణుడిని ఎప్పటి నుంచి కలవాలి?
సాధారణంగా ఒక సంవత్సరం ప్రయత్నించి గర్భం రాకపోతే (మహిళ వయస్సు 35 కంటే ఎక్కువైతే ఆరు నెలల తర్వాత), లేదా నెలసరి సమస్యలు, గర్భస్రావాల చరిత్ర, తెలిసిన ఆరోగ్య సమస్యలు ఉంటే త్వరగా నిపుణుడిని కలవడం మంచిది.
5. అన్ని రకాల వంధ్యత్వానికి శరీరం బయట, గర్భాశయం లోపల చేసే సంతాన చికిత్సలు సరిపోతాయా?
పలుచోట్ల ఈ విధానాలు ఉపయోగపడతాయి కానీ ప్రతి కేసు కోసం ఇవే మొదటి ఎంపిక కావాలనిపించదు. కొన్నింటికి మందులు, హార్మోన్ చికిత్స, శస్త్రచికిత్స చాలు. సరైన పద్ధతి ఏది అనేది నిపుణుడు నిర్ణయిస్తారు.
6. నేను గర్భం దాల్చే అవకాశాలను ఎలా మెరుగుపరుచుకోగలను?
బరువును సమతుల్యంలో ఉంచుకోవడం, సిగరెట్–మద్యం మానేయడం, పోషకాహారం, నిత్య వ్యాయామం, ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం, అండోత్సర్గం రోజులను గమనించడం వంటివి సహాయపడతాయి.
7. పుట్టినత్త్వ నిపుణుడి పాత్ర ఏమిటి?
కారణం ఏమిటో గుర్తించడానికి సరైన పరీక్షలు సూచించడం, ఫలితాలను అర్థం చేసి, దంపతుల పరిస్థితికి తగ్గ చికిత్స ప్రణాళిక తయారు చేయడం, మొత్తం ప్రయాణంలో వైద్య - మనసిక మద్ధతు ఇవ్వడం.
8. జీవనశైలి మార్పులు పుట్టినత్త్వాన్ని మెరుగుపరుస్తాయా?
అవును. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, వ్యాయామం, మంచి నిద్ర, ఒత్తిడి తగ్గించడం, హానికర అలవాట్లు మానేయడం - ఇవన్నీ అండం, వీర్యకణాల నాణ్యత, హార్మోన్ల సమతుల్యతపై మంచిది.
9. అండోత్సర్గం (అండం పండటం) జరిగే లక్షణాలు ఏమిటి?
మధ్య చక్రంలో దిగువ పొట్టలో స్వల్ప నొప్పి, పారదర్శకంగా లాగే మెత్తని సర్వికల్ స్రావం పెరగడం, శరీర ఉష్ణోగ్రతలో స్వల్ప మార్పు, కొందరిలో లైంగిక ఆసక్తి కొద్దిగా పెరగడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.