সামগ্ৰিক অৱলোকন
গৰ্ভাৱস্থা আনুষ্ঠানিকভাৱে আৰম্ভ হয়, যেতিয়া ভ্ৰুণ জৰায়ুৰ আৱৰণৰ লগত সংলগ্ন হয়, সেয়া প্ৰাকৃতিক ধাৰণাতেই হওক বা আইভিএফত হওক। কিছুমান মহিলাই লক্ষণ অনুভৱ কৰিব পাৰে, যদিও সময় আৰু তীব্ৰতাত ইয়াৰ মাজত বহুত পাৰ্থক্য আছে।
আৰম্ভণিৰ ভ্ৰূণস্থাপনৰ লক্ষণসমূহ দেখা পালে কেতিয়াবা মনত শান্তি আহিব পাৰে, কিন্তু প্ৰতিগৰাকী মহিলাই তেওঁলোকৰ অভিজ্ঞতা লাভ নকৰে। এই ব্লগত আমি সাধাৰণ লক্ষণসমূহৰ মাজেৰে খোজ কাঢ়ি যাম, আইভিএফৰ বাবে অনন্য, আৰু গৰ্ভাৱস্থাৰ বাবে পৰীক্ষা কৰাৰ সৰ্বোত্তম সময়।
ভ্ৰূণস্থাপন কি আৰু কেতিয়া হয়?
ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু আশ্চৰ্যজনক পৰ্যায়বোৰৰ ভিতৰত এটাহে ভ্ৰূণস্থাপন। ইয়াত নিষিক্ত ডিম্বাণুটোৱে গৰ্ভাশয়ৰ অন্তৰ্ভাগৰ পাত্ৰত গহল কৰি তেওঁলোকৰ মাজত এক সুদৃঢ় সংযোগ গঢ়ি তোলে। এই সংযোগৰ জৰিয়তে ভ্ৰূণটোৱে প্ৰয়োজনীয় পুষ্টি আৰু হৰমোন লাভ কৰে, লগতে মাতৃশৰীৰে গৰ্ভধাৰণৰ বাবে নিজকে সাজু কৰিবলৈ সংকেত পায়।
- যদি আপুনি স্বাভাৱিকতে চেষ্টা কৰি আছে, তেন্তে সাধাৰণতে ডিম্বাণু নিৰ্গত হোৱাৰ প্ৰায় এসপ্তাহমানৰ পিছত ভ্ৰূণস্থাপন হয়।
- IVF ৰোগীৰ বাবে ই প্ৰায়ে অলপ আগতে ঘটে, ট্ৰেন্সফাৰৰ প্ৰায় ৫–১০ দিনৰ পিছত।
এই সময়ছোৱাত অতি সৰু ৰক্তস্ৰাৱ (spotting), সামান্য তলপেট ব্যথা বা টান অনুভৱ, অথবা আগৰ তুলনাত energy (শক্তি)ত অলপ পাৰ্থক্য অনুভৱ হ’ব পাৰে। ইয়াকেই সেই আগটিৰ অৱস্থাৰ দৰে, য’ত ভ্ৰূণটোৱে গৰ্ভাশয়ত সুৰক্ষিতভাৱে স্থিৰ হ’ব পাৰে নে নাই, তাৰ ওপৰত আগলৈ গৰ্ভধাৰণ চলি যোৱাৰ সম্ভাৱনা নিৰ্ভৰ কৰে।
ভ্ৰূণস্থাপনৰ সাধাৰণ লক্ষণসমূহ
ভ্ৰূণস্থাপন হোৱাৰ পিছত শৰীৰত হৰমোনৰ পৰিবর্তন আৰম্ভ হয়। সকলোয়ে এই পৰিবর্তন বুজি নাপায়, কিন্তু কেইবাটাও সাধাৰণ লক্ষণ কিছুমান মহিলাই অনুভৱ কৰিব পাৰে
পাতল ৰক্তস্ৰাৱ বা ভ্ৰূণস্থাপন ৰক্তক্ষৰণ: ই ভ্ৰূণস্থাপনৰ আটাইতকৈ আগতে দেখা দিয়া চিহ্নসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। কিছুমান মহিলাই হালধীয়া বা বাদামী ৰংৰ অতি সৰু দাগ-দাগীয়া ৰক্তস্ৰাৱ দেখে, যি সাধাৰণতে মাথোঁ 1-2 দিন ৰয়। ই নিয়মীয়া ঋতুস্ৰাৱতকৈ বহুত কম আৰু পাতল হয়।
মৃদু ক্ৰেম্পিং বা অস্বস্তি : ঋতুস্ৰাৱৰ ক্ৰেম্পতকৈ মৃদু জৰায়ুৰ সংকোচন, কোমল আৰু সংক্ষিপ্ত ৰূপত, জৰায়ুৰ আৱৰণত ভ্ৰূণ সংলগ্ন হোৱাৰ লগে লগে হ’ব পাৰে।
স্তনৰ কোমলতা বা ফুলা : হৰম’নৰ পৰিৱৰ্তন, বিশেষকৈ প্ৰজেষ্টেৰনে সংবেদনশীলতা বা স্তনত গধুৰ অনুভৱৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
ক্লান্তি আৰু মেজাজৰ পৰিৱৰ্তন : আগতীয়াকৈ স্থাপন কৰাটোৱে প্ৰণালীবদ্ধ ভাগৰুৱা আৰু মেজাজৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৈতে সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিব পাৰে।
পেট ফুলা : পেটত গধুৰ বা ফুলি উঠা অনুভৱ শৰীৰৰ প্ৰথম হৰম’নৰ অন্যতম সঁহাৰি হ’ব পাৰে।
বমি (এইটো আগতীয়াকৈ বিৰল) : যদিও বাদ পৰা সময়ছোৱাৰ আগতে ই অস্বাভাৱিক, কিছুমান মহিলাই এই পৰ্যায়ত অলপ কুঁৱলী অনুভৱ কৰা বুলি কয়।
এই সকলো ভ্ৰূণস্থাপন লক্ষণ উৎসাহজনক বা আশ্বাসদায়ক মনে হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াৰ ধৰণ, সময় আৰু তীব্ৰতা মহিলাৰ পৰা মহিলালৈ বহুত পৃথক হয় – সেয়েহে সবার ক্ষেত্ৰতে একেই হবই বুলি ক’ব নোৱাৰি।
লগতে পঢ়ক : pcos ৰ কাৰণ
সফল ভ্ৰূণস্থাপনৰ লক্ষণসমূহ
ভ্ৰূণস্থাপন সফল হ’লে গৰ্ভধাৰণ সমৰ্থন কৰিবলৈ হৰমোনৰ কাম অধিক গতি পায়। প্রত্যেক ব্যক্তিৰ শৰীৰৰ প্ৰতিক্ৰিয়া পৃথক হলেও, তলত উল্লেখ কৰা কিছুমান লক্ষণক সফল ভ্ৰূণস্থাপনৰ সৰ্বাধিক স্বীকৃত চিহ্ন হিচাপে গণ্য কৰা হয় :
- বেজেল বডি টেম্পাৰেচাৰ (BBT) বা মুল শরীৰ তাপমান বৃদ্ধি থকাটো: আপুনি যদি প্ৰতিদিনে নিজ বেজেল বডি টেম্পাৰেচাৰ (BBT) note কৰি থাকেনে, ভ্ৰূণস্থাপনৰ পিছত luteal phase শেষ হোৱাৰ পিছতো তাপমান অলপ ওপৰতে থাকি থাকিব পাৰে। ই ভ্ৰূণস্থাপন সফল হোৱাৰ এক অপ্রত্যক্ষ সংকেত হ’ব পাৰে।
- ঋতুস্ৰাৱ মচি নোহোৱা: ঋতুস্ৰাৱ সময়মতে নাহিলে বহু ধৰণৰ কাৰণ থাকিব পাৰে, তেওঁলোকৰ ভিতৰত গৰ্ভধাৰণো অন্যতম। সেয়েহে period ইনৈমতি মচি নোহোৱাটোৱে গৰ্ভধাৰণ যাচাই কৰিবলৈ প্ৰথম সঙ্কেত দাঙি ধৰিব পাৰে।
- গৃহস্থ গৰ্ভ টেষ্ট পজিটিভ হোৱা:ইমপ্লাণ্টেচন কৰাৰ প্ৰায় ১–২ সপ্তাহৰ পিছত ঘৰুৱা পৰীক্ষাৰ দ্বাৰা HCG ধৰা পেলাব পাৰি। আই ভি এফ ৰোগীয়ে সাধাৰণতে বদলিৰ ১০–১৪ দিনৰ পিছত বিটা এইচ চি জি তেজ পৰীক্ষাৰ দ্বাৰা গৰ্ভাৱস্থা নিশ্চিত কৰে।
- প্ৰজেষ্টেৰন হৰমোনৰ প্ৰভাৱজনিত পরিবর্তন: ই হৰমোনটোৱে গৰ্ভাশয়ৰ পাত্ৰক সুস্থ আৰু গৰ্ভ সমৰ্থনযোগ্য অৱস্থাত ৰাখিবলৈ সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত পেট ফুলনি, মেজাজ সলনি হোৱাটো, অথবা স্তন ফুলনি/বিষ লাগাটো আদি অনুভৱ হ’ব পাৰে।
IVF ৰ পিছত ভ্ৰূণস্থাপনৰ লক্ষণসমূহ
IVF চিকিৎসাত দিয়া ঔষধই বহু সময় গৰ্ভধাৰণৰ লক্ষণৰ দৰে অনুভৱ কৰাই তোলে, সেয়েহে সঁচাকৈ ভ্ৰূণস্থাপন হ’লনে নে ঔষধৰ প্ৰভাৱ, সেইটো বুজা কেতিয়াবা কঠিন হয়। তলত IVF ৰ পিছত দেখা যাব পৰা কিছুমান সাধাৰণ ভ্ৰূণস্থাপন সংকেত উল্লেখ কৰা হৈছে -
- সামান্য ৰক্তস্ৰাৱ বা পেট টান টান কৰা: এজৰায়ু সামঞ্জস্য হোৱাৰ লগে লগে আৰু ভ্ৰুণে সংলগ্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ লগে লগে ভ্ৰূণ স্থানান্তৰৰ কেইদিনমান পিছত লঘু ৰক্তক্ষৰণ বা কোমল ক্ৰেম্প হ’ব পাৰে।
- প্ৰজেষ্টেৰন-সম্পৰ্কিত side effects: IVF ত ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰজেষ্টেৰন আদিৰ দৰে ফাৰ্টিলিটি ঔষধই স্তন বিষ লাগা, পেট ফুলনি, গাজ-গাজ অনুভৱ, বা মেজাজ সহজে সলনি হোৱাটো ঘটাব পাৰে। এইবোৰৰ কিছুমান লক্ষণ ভ্ৰূণস্থাপনৰ লক্ষণৰ সৈতে মিল খাই যায়, সেয়েহে দুটোকে আলাদা কৰা কেতিয়াবা কঠিন।
- ধনাত্মক বিটা HCG পৰীক্ষা : HCG, বা মানৱ ক’ৰিয়ানিক গ’নাড’ট্ৰপিন, ইমপ্লাণ্টেচন হ’লে মুকলি কৰা হৰম’ন। সাধাৰণতে স্থানান্তৰ কৰাৰ ১০–১৪ দিনৰ পিছত কৰা তেজৰ পৰীক্ষাত এই মাত্ৰাসমূহ নিশ্চিতকৰণৰ বাবে পৰীক্ষা কৰা হয়।
IVF ৰ পিছত প্ৰতিটো ক্ৰেম্প বা স্পটক এটা ডাঙৰ কথাৰ দৰে অনুভৱ হ’ব পাৰে। আপোনাৰ ক্লিনিকটো লুপত ৰাখক; তেওঁলোকে আপোনাক সঁচাকৈয়ে কি চিন সেইটো বিচাৰি উলিয়াবলৈ সহায় কৰিব আৰু ইয়াৰ পৰা আপোনাক পথ দেখুৱাব।
লগতে পঢ়ক : ডিম্বাশয়ৰ চিষ্টৰ লক্ষণসমূহ কি?
ভ্ৰূণস্থাপন লক্ষণ দেখা পালে গৰ্ভ টেষ্ট কৰাৰ সৰ্বোত্তম সময়
ভ্ৰূণস্থাপনৰ চিনবোৰ অনুভৱ কৰা মুহূৰ্তটো পৰীক্ষা কৰাটো প্ৰলোভনজনক, কিন্তু ধৰি ৰাখক। গৰ্ভাৱস্থাৰ হৰম’ন, বিশেষকৈ HCG, পৰীক্ষাত লগে লগে দেখা নাযায়। পৰীক্ষাত বিলম্ব কৰিলে ৰোগ নিৰ্ণয়ৰ সঠিকতা উন্নত হয়।
স্বাভাৱিকতে গৰ্ভধাৰণ কৰাসকলৰ বাবে ঘৰুৱা গৰ্ভাৱস্থাৰ পৰীক্ষা লোৱাৰ আদৰ্শ সময় হ’ল আপোনাৰ বাদ পৰা সময়ৰ আশে-পাশে। যদি আপুনি আইভিএফৰ অধীনত আছে, তেন্তে আপোনাৰ প্ৰজনন ক্লিনিক সাধাৰণতে ভ্ৰূণ স্থানান্তৰৰ ১০–১৪ দিনৰ পিছত বিটা HCG তেজ পৰীক্ষাৰ সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব, যিয়ে আটাইতকৈ সঠিক ফলাফল প্ৰদান কৰে।
এই পৰ্যায়ত ধৈৰ্য্যই স্পষ্ট উত্তৰ আৰু মানসিক শান্তি নিশ্চিত কৰে।
উপসংহাৰ
ভ্ৰূণস্থাপন সূচাব পৰা লক্ষণ দেখা পোৱা বহুতে অত্যন্ত উত্তেজনাপূৰ্ণ অনুভৱ হয় যেন পিতৃত্ব বা মাতৃত্বৰ সপ্নলৈ প্ৰথম খোজ দিয়া। কিন্তু এই লক্ষণবোৰক গৰ্ভধাৰণ নিশ্চিতৰ একমাত্র প্ৰমাণ বুলি ধৰা উচিত নহয়।
সঠিক নিশ্চিতকৰণৰ বাবে এজন যোগ্য স্বাস্থ্যসেৱা পেছাদাৰীৰ সৈতে চিকিৎসা পৰীক্ষা আৰু পৰামৰ্শৰ প্ৰয়োজন। গৰ্ভধাৰণ প্ৰাকৃতিকভাৱে বা আইভিএফৰ জৰিয়তে হয় নে নহয়, আৰম্ভণিৰ সূচকসমূহক স্বীকৃতি দিলে মূল্যৱান অন্তৰ্দৃষ্টি প্ৰদান কৰা হয় আৰু তেওঁলোকৰ উৰ্বৰতা যাত্ৰাৰ সময়ছোৱাত অৱগত হৈ থকাৰ ক্ষেত্ৰত দম্পতীক সমৰ্থন কৰে।