Main navigation
Reviewed by Dr. Mekhala Iyengar
Gynaecologist & IVF Specialist
M.B.B.S MD
10+ years of experience
Expert Verified
How is this page expert verified?
This information has been reviewed and approved by an experienced fertility specialist at Indira IVF to provide accurate and up-to-date guidance for our readers.
Overview
ಹೆರಿಗೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಗು ಜನನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಳಗಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಮಗುವನ್ನು ಹೊರಗೆ ತರಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಹಾಯ ಬೇಕಾಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಇರಬಹುದು. ಆಗ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಸೂತಿ ತಜ್ಞರು ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಸಾಧನವನ್ನು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಸುತ್ತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಿಸಿ, ತಾಯಿಯ ಒತ್ತುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಾಶಯದ ಸಂಕೋಚನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯವಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಬರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದನ್ನೇ ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಸಹಾಯದ ಹೆರಿಗೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಬಳಸುವ ವಿಧಾನವಲ್ಲ. ಮಗುವಿನ ಸ್ಥಿತಿ, ತಲೆ ಎಷ್ಟು ಕೆಳಗಿಳಿದಿದೆ, ಗರ್ಭಾಶಯಮುಖ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರೆಯಿದೆಯೇ, ತಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಹೃದಯಬಡಿತ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ವೈದ್ಯರು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಸಹಾಯದ ಹೆರಿಗೆ ಒಂದು ಸಹಾಯಕ ಯೋನಿ ಹೆರಿಗೆ ವಿಧಾನ. ಎರಡು ವಕ್ರವಾದ ಲೋಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಇರಿಸಿ, ಸಂಕೋಚನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಒತ್ತುವಾಗ ವೈದ್ಯರು ನಿಯಂತ್ರಿತ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಉದ್ದೇಶ ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆಯುವುದು ಅಲ್ಲ; ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಳಗಿಳಿದಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ಜನನ ಮಾರ್ಗದ ಸಹಜ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸುವುದು.
ಬ್ರಿಟನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್ನಂತಹ ಸಹಾಯಕ ಹೆರಿಗೆ ವಿಧಾನಗಳು ಸುಮಾರು 8 ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ 1 ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಕಿ ಅಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಸಹಾಯಕ ಯೋನಿ ಹೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಹೆರಿಗೆಯ ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಾಶಯಮುಖ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರೆಯಿದ ನಂತರ ತಾಯಿ ಒತ್ತುತ್ತಾಳೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಗು ಕೆಳಗಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಗುವನ್ನು ಬೇಗ ಹೊರಗೆ ತರಬೇಕಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆಗ ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಬಳಸಿ ಯೋನಿ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಹೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಗರ್ಭಾಶಯ ಮತ್ತು ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಂದಿರಾ ಐವಿಎಫ್ನ ಗರ್ಭಾಶಯ ಎಂದರೇನು? ರಚನೆ, ಕಾರ್ಯ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಬಹುದು.
ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಎರಡು ವಕ್ರವಾದ, ಚಮಚದಂತಿರುವ ಲೋಹದ ಭಾಗಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಅವು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಅಲ್ಲ. ತಲೆಯ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ಮಗುವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತಾಯಿಯ ಒತ್ತುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಹೆರಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಗುವು ಯೋನಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಜನಿಸಲು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನದಿಂದ ನೆರವು ನೀಡುವುದನ್ನು ಸಹಾಯಕ ಯೋನಿ ಹೆರಿಗೆ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಅಥವಾ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೀರಿಕೆ ನೀಡುವ ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್ ಸಾಧನ ಬಳಸಬಹುದು.
ಇದು ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ. ಸಹಾಯಕ ಯೋನಿ ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಗುವು ಯೋನಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಾಧನದಿಂದ ಪ್ರಗತಿ ಆಗದಿದ್ದರೆ ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ವೈದ್ಯರು ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಮಗುವನ್ನು ಬೇಗ ಹೊರಗೆ ತರಬೇಕಾದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರಣವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಮಗುವಿನ ತಲೆ ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅದರ ನಿಖರ ಸ್ಥಿತಿ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಬೇರೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತುಗಳು ಅಗತ್ಯ. ವೈದ್ಯರು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಾಶಯಮುಖ ಹೇಗೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಗರ್ಭಾಶಯಮುಖ: ಕೆಲಸ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾಳಜಿ ಎಂಬ ಇಂದಿರಾ ಐವಿಎಫ್ ಕನ್ನಡ ಲೇಖನ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರು ಅದರ ಅಗತ್ಯ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳು, ಸಾಧ್ಯ ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾಯಿಗೆ ನೋವು ನಿವಾರಣೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರಾಶಯವನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸ್ಥಳ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಯೋನಿ ಮತ್ತು ಗುದದ ನಡುವಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕತ್ತರಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯ ಅಂಗಾಂಶ ಸಾಧನದ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಕೋಚನ ಬಂದಾಗ ತಾಯಿ ಒತ್ತುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಶ್ರೋಣಿಯ ಸಹಜ ವಕ್ರತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಎಳೆತ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮಗುವಿನ ತಲೆ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ತೆಗೆದು, ಉಳಿದ ಹೆರಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರಿಯಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನವು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.
2025ರಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ 2023ರಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಹೆರಿಗೆಗಳು ಯೋನಿ ಹೆರಿಗೆಗಳ ಸುಮಾರು 0.98% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇನ್ನೂ ಮಾನ್ಯ ಪ್ರಸೂತಿ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಧಾನಕ್ಕೂ ಇರುವಂತೆ ಇದಕ್ಕೂ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿಗೆ ಕೆಲವು ಅಪಾಯಗಳು ಇರಬಹುದು. ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ ಮಗುವಿನ ಸ್ಥಾನ, ಸಾಧನದ ಪ್ರಕಾರ, ವೈದ್ಯರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಹೆರಿಗೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಯೋನಿ ಅಥವಾ ಪೆರಿನಿಯಮ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಕೆ ಅಥವಾ ಕೀಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವರಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮೂತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ, ನೋವು ಅಥವಾ ಊತ ಇರಬಹುದು. ಆಳವಾದ ಮೂರನೇ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತದ ಕೀಳು ಅಪರೂಪವಾದರೂ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಪಾಯ.
ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆಬ್ಸ್ಟೆಟ್ರಿಷಿಯನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಗೈನಕಾಲಜಿಸ್ಟ್ಸ್ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂರನೇ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತದ ಕೀಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಯೋನಿ ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ 100 ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3 ಮಂದಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅದು 100ರಲ್ಲಿ 8 ರಿಂದ 12 ಮಂದಿಗೆ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಇದು ಅಪಾಯದ ಅಂದಾಜು ಮಾತ್ರ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಇಂತಹ ಕೀಳು ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಗುವಿನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಗುರುತು, ಸ್ವಲ್ಪ ಊತ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಗಾಯ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮಗುವಿನ ಮುಖದ ನರಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಇದು ಅಪರೂಪ.
ಅತೀವ ಅಪರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಗಾಯ, ಕಪಾಲದ ಗಾಯ ಅಥವಾ ನರ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೂಕ್ತ ಸಂದರ್ಭ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೈದ್ಯರಿಂದ ಸರಿಯಾದ ತಂತ್ರ ಬಳಕೆ ಮುಖ್ಯ.
ಮಗು ಜನಿಸಿದ ನಂತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಗೆ ಕೀಳು ಅಥವಾ ಕತ್ತರಿಕೆ ಇದ್ದರೆ ಕರಗುವ ಹೊಲಿಗೆಗಳಿಂದ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತಸ್ರಾವ, ನೋವು ಮತ್ತು ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಗುವಿನ ಮುಖ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಗುರುತುಗಳಿವೆಯೇ, ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಸವೋತ್ತರ ಆರೈಕೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಆರಂಭದಿಂದ ಹೆರಿಗೆಯವರೆಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮೊದಲ ವಾರದ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಸೂಚನೆಗಳು ಎಂಬ ಇಂದಿರಾ ಐವಿಎಫ್ ಕನ್ನಡ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಬಹುದು.
ಚೇತರಿಕೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ಕೀಳು ಇದ್ದವರಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಬೇಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು; ಆಳವಾದ ಕೀಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕತ್ತರಿಕೆ ಇದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಇರಡೂ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಯಿಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ವಿಧಾನಗಳು, ಆದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನ.
ಅಂಶ | ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಸಹಾಯದ ಹೆರಿಗೆ | ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಹೆರಿಗೆ |
ಜನನ ಮಾರ್ಗ | ಯೋನಿ ಮಾರ್ಗ | ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕತ್ತರಿಕೆ |
ಮುಖ್ಯ ಸಮಯ | ಮಗುವಿನ ತಲೆ ಕೆಳಗಿಳಿದಿರುವ ಅಂತಿಮ ಹಂತ | ಹೆರಿಗೆಯ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು |
ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ | ಹೊಟ್ಟೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲ | ದೊಡ್ಡ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ |
ಚೇತರಿಕೆ | ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯೋನಿ ಹೆರಿಗೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ | ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಬಹುದು |
ವಿಫಲವಾದರೆ | ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು | ಮಗು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ |
ಸಹಾಯಕ ಹೆರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಆ ಕ್ಷಣದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸವೋತ್ತರ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಯ ಗುಣವಾಗುವುದು, ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಶ್ರೋಣಿ ತಳದ ಕಾರ್ಯ ಮರಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಮುಂದಿನ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿದ್ದರೆ ಐವಿಎಫ್ ಎಂದರೇನು? ವಿಧಾನ, ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾಹಿತಿ ಎಂಬ ಇಂದಿರಾ ಐವಿಎಫ್ ಕನ್ನಡ ಲೇಖನವು ಸಹಾಯಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಭೂತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಿಂದಿನ ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಹೆರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ.
ಒಮ್ಮೆ ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಸಹಾಯದ ಹೆರಿಗೆ ನಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಲ್ಲೂ ಅದೇ ವಿಧಾನ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಸ್ಥಿತಿ, ತಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯ, ಹಿಂದಿನ ಕೀಳಿನ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಹೆರಿಗೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪ್ರಸೂತಿ ಭೇಟಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಸಹಾಯಕ. ಮೂತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ತೊಂದರೆ, ಶ್ರೋಣಿ ನೋವು ಅಥವಾ ಕೀಳಿನ ನಂತರದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗೆ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ಇದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಶ್ರೋಣಿ ತಳದ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಹೆರಿಗೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ವೈದ್ಯರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಸಹಾಯದ ಹೆರಿಗೆ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಬಳಸಿದರೆ ಮಗುವಿಗೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅದು ವಿಫಲ ಹೆರಿಗೆಯ ಸೂಚನೆ ಎಂಬುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸರಿಯಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣ, ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಸೂತಿ ತಜ್ಞರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಗುರುತು ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಊತ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು. ಗಂಭೀರ ತೊಂದರೆಗಳು ಅಪರೂಪ. ಮಗುವನ್ನು ಜನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲ. ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪ್ರಗತಿ ಆಗದಿದ್ದರೆ ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಎರಡೂ ವಿಧಾನಗಳ ಉದ್ದೇಶ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಸುರಕ್ಷತೆ.
ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಸಹಾಯದ ಹೆರಿಗೆ ಎಂದರೆ ಹೆರಿಗೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ಸಾಧನದಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಿ ಯೋನಿ ಮೂಲಕ ಜನಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಹೆರಿಗೆ, ತಾಯಿಯ ದಣಿವು, ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಬಾರಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಮಗುವಿನ ಹೃದಯಬಡಿತದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
ಸಾಧನ ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಗರ್ಭಾಶಯಮುಖ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರೆಯಿರಬೇಕು, ಮಗುವಿನ ತಲೆ ಕೆಳಗಿಳಿದಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಖರ ಸ್ಥಾನ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು. ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿಗೆ ಕೆಲವು ಅಪಾಯಗಳೂ ಇರುವುದರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಸೂತಿ ತಂಡದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮುಖ್ಯ. ಒಂದೇ ಹಿಂದಿನ ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಹೆರಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಅಥವಾ ಸಹಜ ಯೋನಿ ಹೆರಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಗುವಿನ ತಲೆ ಜನನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿದ್ದಾಗ ವಿಶೇಷ ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸಿ ತಾಯಿಯ ಒತ್ತುವಿಕೆಗೆ ನೆರವಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಯೋನಿ ಮೂಲಕ ಹೊರಗೆ ತರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ.
ಹೆರಿಗೆಯ ಎರಡನೇ ಹಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಾದಾಗ, ತಾಯಿ ದಣಿದಾಗ ಅಥವಾ ಮಗುವನ್ನು ಬೇಗ ಹೊರಗೆ ತರಬೇಕಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣ ಇದ್ದಾಗ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
ಮಗುವಿನ ತಲೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಳಗಿದ್ದರೂ ಹೆರಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಬೇಕಾದಾಗ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಒತ್ತುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕಾದಾಗ ಬಳಸಬಹುದು.
ಎರಡು ವಕ್ರ ಸಾಧನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಇರಿಸಿ, ಸಂಕೋಚನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಒತ್ತುವಿಕೆಗೆ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರಿಯಾದ ರೋಗಿ ಆಯ್ಕೆ, ಸೂಕ್ತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೈದ್ಯರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿಧಾನವಾಗಬಹುದು. ಆದರೂ ಕೀಳು ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮಗುವಿನ ಗುರುತುಗಳಂತಹ ಅಪಾಯಗಳಿವೆ.
ಮುಖದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಗುರುತು, ಊತ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಗಾಯ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಗಂಭೀರ ತೊಂದರೆಗಳು ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದರೂ ಜನಿಸಿದ ನಂತರ ಮಗುವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋನಿ ಅಥವಾ ಪೆರಿನಿಯಮ್ ಕೀಳು, ನೋವು, ಊತ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೂತ್ರ ಅಥವಾ ಶ್ರೋಣಿ ತಳದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಫೋರ್ಸೆಪ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮಗು ಯೋನಿ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಸೇರಿಯನ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕತ್ತರಿಕೆ ಮಾಡಿ ಮಗುವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಚೇತರಿಕೆಯ ಅವಧಿ ಕೀಳು, ಹೊಲಿಗೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಗಾಯಗಳು ಬೇಗ ಗುಣವಾಗಬಹುದು; ಆಳವಾದ ಕೀಳು ಇದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಬಹುದು.
Take the Next Step in Your Fertility Journey
Schedule your visit today!
Disclaimer
*Zero Interest EMI Plans: Provided by third party financial institution, subject to conditions.
*72%+ Success Rate: Overall IVF success rate is calculated as the total number of positive pregnancy blood tests resulting from IVF procedures at our own and operated clinics in India divided by the total number of pregnancy blood tests reported from IVF procedures at our own and operated clinics in India during financial year ending 31st March 2025.
*Best IVF/Fertility Chain of the Year: Received the “Best IVF/Fertility Chain of the Year – National” award at the IVF Excellence Awards by Voice of Healthcare, 2024.
*Most Trusted IVF Chain: Received the “Most Trusted IVF Chain” award by The Knights – MY FM Group, 2019.
* Please note: The information provided on website serves as a general guide and does not constitute medical advice. We strongly advise consulting a certified fertility expert for professional assessment and personalized treatment recommendations.
*Indira IVF is the Largest IVF Chain of Hospitals: India’s largest IVF service provider by the number of clinics and in terms of revenue and EBITDA among the peers in the consideration set comprising single specialty IVF players in Financial Year 2024, according to the report titled ‘Assessment of the healthcare delivery sector in India with focus on ART healthcare market’ issued by CRISIL Market Intelligence & Analytics in January 2025.