ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ, ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗದೇ ಇರುವುದನ್ನು ವಂಧ್ಯತ್ವ (infertility) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಂಧ್ಯತ್ವವೇ ಅಥವಾ ದ್ವಿತೀಯ ವಂಧ್ಯತ್ವವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ ನಿಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಈ ಎರಡು ವಿಧದ ವಂಧ್ಯತ್ವಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಳವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಂಧ್ಯತ್ವ ಎಂದರೆ 12 ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗದೇ ಇರುವುದು. ಇದು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು—ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಪರಿಣಾಮಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಸ್ಥಿತಿ. ವಂಧ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಥವಾ ದ್ವಿತೀಯ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನೀವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಂಧ್ಯತ್ವ ಯಾವ ವಿಧದದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ—ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ, ದ್ವಿತೀಯ ವಂಧ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ “ಹಿಂದೆ ಆಗಿತ್ತು, ಈಗ ಏಕೆ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ?” ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ವಂಧ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು.
ಹಿಂದೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗದೇ ಇರುವ ದಂಪತಿಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ, ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗದೇ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಂಧ್ಯತ್ವ (primary infertility) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ಆರಂಭಿಸಲು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಯುವ ದಂಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಂಧ್ಯತ್ವ ಜನ್ಯ (inherited) ಕಾರಣಗಳಿಂದಲೂ ಇರಬಹುದು ಅಂದರೆ ಪೋಷಕರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯುವ ಕೆಲವು ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ದ್ವಿತೀಯ ವಂಧ್ಯತ್ವ (secondary infertility) ಎಂದರೆ, ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗದೇ ಇರುವುದು ಅಥವಾ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಅವಧಿವರೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರುವುದು. ಕೆಲವರು ತಪ್ಪಾಗಿ “ಒಮ್ಮೆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಸುಲಭ” ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ದ್ವಿತೀಯ ವಂಧ್ಯತ್ವವೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಂಧ್ಯತ್ವದಷ್ಟೇ ಗಂಭೀರವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣವಾಗಬಹುದು—ಏಕೆಂದರೆ “ಹಿಂದೆ ಆಗಿತ್ತು, ಈಗ ಏಕೆ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ?” ಎಂಬ ಅಚ್ಚರಿ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಅಂತರದಿಂದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ನೀವು ಯಾವ ರೀತಿಯ ವಂಧ್ಯತ್ವದ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೊಂದಲಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ತಜ್ಞರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದು ಮುಂದಿನ ಸರಿಯಾದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಯುಕ್ತ.
ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಂಧ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳು ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಗೈನಕಾಲಜಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಇವು:
ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ವಂಧ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ವೀರ್ಯದ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ, ವೀರ್ಯದ ಚಲನೆ ದುರ್ಬಲ, ವೀರ್ಯದ ಆಕಾರ ಅಸಹಜ, ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೀರ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು (azoospermia) ಮುಂತಾದ ಕಾರಣಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಇವು:
ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ದ್ವಿತೀಯವಾಗಲಿ—ವಂಧ್ಯತ್ವದ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನೂ ವಿವಿಧ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತತೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತೃತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಒವ್ಯುಲೇಶನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಮನಿಸಿ: ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಥವಾ ದ್ವಿತೀಯ ವಂಧ್ಯತ್ವದ ನಿರ್ಣಯವು ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಗಾತಿಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮುಗಿಯಲು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವು ವಾರಗಳು ಹಿಡಿಯಬಹುದು.
ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದಾದರೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಫೆರ್ಟಿಲಿಟಿ ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿ:
ನೀವು 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಯಶಸ್ಸಾಗದೇ ಇದ್ದರೆ (ಮಹಿಳೆಯ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದರೆ 6 ತಿಂಗಳ ಬಳಿಕವೇ), ವೈದ್ಯರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಋತುಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, PCOS, ಅಥವಾ ಗರ್ಭಪಾತದ (miscarriage) ಇತಿಹಾಸ ಇದ್ದರೆ ಇವು ಫಲವತ್ತತೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು.
ಹಿಂದೆ ಯಶಸ್ವಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗಲು ತೊಂದರೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇದು ದ್ವಿತೀಯ ವಂಧ್ಯತ್ವ ಆಗಿರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಫೆರ್ಟಿಲಿಟಿ ತಜ್ಞರನ್ನು ಬೇಗ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಬೇಗ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಾಯದೇ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಿ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ವಂಧ್ಯತ್ವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಯಾವುವು?
ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ದ್ವಿತೀಯವಾಗಲಿ—ವ ಧ್ಯತ್ವವು ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುವಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಇದು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ನಿರೀಕ್ಷೆ, ನಿರಾಶೆ, ಮತ್ತೆ ಆಶೆ ಇಂತಹ ಭಾವನೆಗಳ ಏರುಪೇರನ್ನು ತಂದಿಡಬಹುದು. ಆದರೆ ವಂಧ್ಯತ್ವದ ವಿಧಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಅದರ ಕಾರಣಗಳು, ಮತ್ತು ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ ದಂಪತಿಗಳು ಸರಿಯಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ವಂಧ್ಯತ್ವದ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಬೇಗ ನಿರ್ಣಯ, ಪರಸ್ಪರ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಇವು ಪೋಷಕರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೌದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಂಪತಿಗಳು ಎರಡನೇ ಮಗುವಿನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ತಡಮಾಡಿದಾಗ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಕಾರಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತೂಕ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಧೂಮಪಾನ/ಮದ್ಯಪಾನ ಕಡಿಮೆ, stress ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು ಆಹಾರ–ವ್ಯಾಯಾಮದಿಂದ ಫಲವತ್ತತೆ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು.
ಮೂಲ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ— ವ್ಯುಲೇಶನ್ ಔಷಧಿ, ಹಾರ್ಮೋನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಟ್ಯೂಬ್/ಗರ್ಭಾಶಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ IUI/IVF ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಲಹೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಹೌದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ 35 ವರ್ಷ ನಂತರ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಮಾಣ/ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗೆ ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಹೌದು, ಕೆಲವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯ. ಮೂಲ ಕಾರಣ, ಸಮಯ, ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಸಹಜ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗಬಹುದು; ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.