ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୋନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅସମନ୍ୱୟ ବଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ, ପିସିଓଡି ଏବଂ ପିସିଓଏସ୍ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ନେଇ ଅନେକଙ୍କ ମନରେ ଭ୍ରାନ୍ତି ହୁଏ। ପଲିସିଷ୍ଟିକ୍ ଓଭେରିଆନ୍ ଡିଜିଜ୍ (ପିସିଓଡି) ଏବଂ ପଲିସିଷ୍ଟିକ୍ ଓଭେରି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍ (ପିସିଓଏସ୍) ପ୍ରଜନନ ବୟସର ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା। ଦୁଇଟିର ଲକ୍ଷଣ ଅନେକ ସମୟରେ ମିଶିଯାଏ ଏବଂ ଦୁଇଟି ଡିମ୍ବାଶୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ତଥାପି ଏହି ଦୁଇଟି ସମାନ ନୁହେଁ। ପିସିଓଡି ଓ ପିସିଓଏସ୍ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ, କାରଣ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ବିକଳ୍ପ ବୁଝିପାରିଲେ, ମହିଳାମାନେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଭଲ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରିପାରିବେ। ଏହି ବ୍ଲଗ୍ରେ ଆମେ ପିସିଓଡି ବନାମ ପିସିଓଏସ୍ ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ କହିବୁ ଯେଉଁଥିରେ ରୋଗର ନିଦାନ, ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ରହିବ। ଆପଣ ଲକ୍ଷଣ ଅନୁଭବ କରୁଥିବେ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବେ ଏହି ଲେଖା ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
ପିସିଓଡି ଏବଂ ପିସିଓଏସ୍ ଦୁଇଟି ଡିମ୍ବାଶୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଏବଂ ହର୍ମୋନ ଅସନ୍ତୁଳନ ସହ ଜଡିତ ଥିବାରୁ, ଏହାକୁ ନେଇ ଅନେକ ଭ୍ରାନ୍ତି ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇଟି ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି ବିଶେଷକରି କାହିଁକି ହୁଏ, କେମିତି ପ୍ରଭାବ ପକାଏ ଏବଂ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଫର୍ଟିଲିଟି ଉପରେ କେଉଁପରି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ।
ପିସିଓଏସ୍ ଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷ ହର୍ମୋନର ସ୍ତର ଅଧିକ ଥାଏ। ଏହି ଅସନ୍ତୁଳନ ଯୋଗୁଁ ପିରିଅଡ୍ ବାଦ୍ପଡ଼ି ଯିବା କିମ୍ବା ଅନିୟମିତ ହେବା ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଗର୍ଭଧାରଣକୁ କଷ୍ଟକର କରିପାରେ।
ଏହି ବ୍ଲଗ୍ ଆପଣଙ୍କୁ ପିସିଓଡି ଏବଂ ପିସିଓଏସ୍ ର ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ, ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା/ପରିଚାଳନା ଉପାୟ ବୁଝାଇବ ଯାହା ଆଧାରରେ ଆପଣ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଫର୍ଟିଲିଟି ପାଇଁ ଠିକ୍ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରିବେ।
ପିସିଓଡି (ପଲିସିଷ୍ଟିକ୍ ଓଭେରିଆନ୍ ଡିଜିଜ୍) ହେଉଛି ଏକ ଚିକିତ୍ସାଗତ ଅବସ୍ଥା, ଯେଉଁଥିରେ ଡିମ୍ବାଶୟରୁ ଅନେକ ଅପକ୍ୱ କିମ୍ବା ଅଧାପକ୍ୱ ଡିମ୍ବ ତିଆରି ହୁଏ। ପରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଡିମ୍ବାଶୟରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ସିଷ୍ଟ୍ (ଗଣ୍ଠିକା) ହୋଇଯାଏ। ଏହା ଡିମ୍ବାଶୟକୁ ବଡ଼ କରିପାରେ ଏବଂ ପୁରୁଷ ହର୍ମୋନ (ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନ୍) ଅଧିକ ହେବାକୁ ନେଇଯାଇପାରେ। ଫଳରେ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରଜନନ ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଗର୍ଭଧାରଣରେ ଅସୁବିଧା, ପିରିଅଡ୍ ଅନିୟମିତତା, କେଶ ଝଡ଼ିବା, ଅସାମାନ୍ୟ ଓଜନ ବଢ଼ିବା ପରି ପିସିଓଡ଼ି ଲକ୍ଷଣଗୁଡିକ ଦେଖାଯାଇପାରେ।
ପିସିଓଏସ୍ (ପଲିସିଷ୍ଟିକ୍ ଓଭେରି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍) ହେଉଛି ଏକ ମେଟାବଲିକ୍ (ଶରୀରୀୟ ଉର୍ଜା-ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ) ଅବସ୍ଥା, ଯାହା ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରଜନନ ବୟସରେ ହର୍ମୋନ ଅସନ୍ତୁଳନ ହେଲେ ହୋଇପାରେ। ଏଥିରେ ପିରିଅଡ୍ ବାଦ୍ପଡ଼ି ଯିବା କିମ୍ବା ଅଣ୍ଡୋତ୍ସର୍ଗ ଅନିୟମିତ ହେବା ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଗର୍ଭଧାରଣ ସମ୍ଭାବନାକୁ କମାଇଦିଏ।
ଆସନ୍ତୁ ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଟେବୁଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ PCOD ଓ PCOS ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ତଫାତ୍କୁ ବୁଝିବା।
| ବିଶେଷତା | ପିସିଓଡି | ପିସିଓଏସ୍ |
|---|---|---|
|
ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ |
ପଲିସିଷ୍ଟିକ୍ ଓଭେରିଆନ୍ ଡିଜିଜ୍ |
ପଲିସିଷ୍ଟିକ୍ ଓଭେରି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍ |
|
ଗୁରୁତ୍ୱତା |
ସାଧାରଣତଃ କମ୍ ଗୁରୁତର ଏବଂ ଜୀବନଶୈଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଭଲ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଏ |
ଅଧିକ ଜଟିଳ, ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଚିକିତ୍ସା/ପରିଚାଳନା ଦରକାର |
|
ଅଣ୍ଡୋତ୍ସର୍ଗ (ଓଭ୍ୟୁଲେସନ୍) |
ଅଣ୍ଡୋତ୍ସର୍ଗ ଅନିୟମିତ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ହୋଇଥାଏ |
ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଣ୍ଡୋତ୍ସର୍ଗ ହୁଏ ନାହିଁ, ଯାହା ସ୍ୱାଭାବିକ ଗର୍ଭଧାରଣ ସମ୍ଭାବନା କମାଏ |
|
ପ୍ରଜନନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ |
ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ନାହିଁ |
ହର୍ମୋନ ଏବଂ ମେଟାବଲିକ୍ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ବନ୍ଧ୍ୟାତ୍ଵର କାରଣ ହୋଇପାରେ |
|
ହର୍ମୋନ ଅସନ୍ତୁଳନ |
ସାମାନ୍ୟ ଏବଂ ପରିଚାଳନାଯୋଗ୍ୟ |
ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ, ବିଶେଷକରି ପୁରୁଷ ହର୍ମୋନ (ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନ୍) ବଢ଼ିଥାଏ |
|
ଓଜନ ବଢ଼ିବା |
କମ୍ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ହାଲୁକା |
ଅଧିକ ସାଧାରଣ, ବିଶେଷକରି ପେଟ ଚାରିପାଖରେ |
|
ସହ-ସମସ୍ୟା/ବିପଦ |
ସାଧାରଣତଃ ଗୁରୁତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିପଦ ସହ କମ୍ ଜଡିତ |
ଇନସୁଲିନ୍ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ, ଡାଏବେଟିସ୍, ହୃଦରୋଗ ବିପଦ ବଢ଼ାଇପାରେ |
ଅଧିକ ଜାଣନ୍ତୁ: ପିସିଓଏସ୍ର ପ୍ରକାରଗୁଡ଼ିକ
ପିସିଓଡି ଏବଂ ପିସିଓଏସ୍ର ଲକ୍ଷଣ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଜରୁରୀ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆପଣ ସମୟରେ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ଚିକିତ୍ସା ନେଇପାରିବେ। ଯଦିଓ ଦୁଇଟି ଡିମ୍ବାଶୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ହାଲୁକାରୁ ଗୁରୁତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ତଳେ ଥିବା ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କୁ ପିସିଓଡି ଏବଂ ପିସିଓଏସ୍ ମଧ୍ୟରେ ତଫାତ୍ ବୁଝିବାରେ ସହାୟତା କରିବ।
ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ କଲେ ଡାକ୍ତର ଆପଣଙ୍କୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବେ। ପିସିଓଡି କିମ୍ବା ପିସିଓଏସ୍ ପାଇଁ ଭଲ ଚିକିତ୍ସା ପଥ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତୁ।
ପିସିଓଡି କିମ୍ବା ପିସିଓଏସ୍ରେ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ସିଷ୍ଟମ୍ରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କିମ୍ବା ଇମେଜିଙ୍ଗ୍ (ସ୍କାନ୍) ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ଡାୟାଗ୍ନୋସିସ୍ କରାଯାଏ। ଡାୟାଗ୍ନୋସିସ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସ୍ତ୍ରୀରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନିୟମିତ ପିରିଅଡ୍ ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ ପଚାରିପାରନ୍ତି ଏବଂ ମୁହଁ, ଛାତି କିମ୍ବା ପିଠିରେ ପୁରୁଷ ଧରଣର ଅପ୍ରୟୋଜନୀୟ ଲୋମ ବଢ଼ିବା, ମୁହଁରେ ଆକ୍ନେ, କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡର କେଶ ପତଳା ହେବା/ଝଡ଼ିବା ଭଳି ସଙ୍କେତ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେଇପାରନ୍ତି।
ଡାକ୍ତର ଆପଣଙ୍କ ମେଡିକାଲ୍ ହିଷ୍ଟ୍ରି, ବର୍ତ୍ତମାନର ଖାଦ୍ୟ-ପାନୀୟ ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ଆପଣ କୌଣସି ଔଷଧ/ଭିଟାମିନ୍/ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ ନେଉଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁପାରନ୍ତି।
ପିସିଓଡି କିମ୍ବା ପିସିଓଏସ୍ ଡାୟାଗ୍ନୋସିସ୍ ପାଇଁ ଡାକ୍ତର ସାଧାରଣତଃ ଏହି ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖନ୍ତି
ଡାୟାଗ୍ନୋସିସ୍ ଜରୁରୀ, କାରଣ ଏହା ମହିଳାଙ୍କୁ ସମୟରେ ପିସିଓଏସ୍ / ପିସିଓଡି ଚିକିତ୍ସା ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ପ୍ରଭାବ ରୋକିବାରେ ଉପକୃତ ହୁଏ।
ଅଧିକ ଜାଣନ୍ତୁ: ପିସିଓଏସ୍/ପିସିଓଡି କରନ୍ତୁ ଏବଂ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ
ଦୁଇଟି ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଜୀବନଶୈଳୀ ଅନୁସରଣ।
ଏହି ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ଇନସୁଲିନ୍ ସେନ୍ସିଟିଭିଟି ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ ହର୍ମୋନ ସମତୁଳନ ପାଇଁ ଖୁବ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଚିକିତ୍ସା କେସ୍ ଲକ୍ଷଣ, ଗର୍ଭଧାରଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଏବଂ ଲକ୍ଷଣର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ:
ପିସିଓଡି ହେଉ କି ପିସିଓଏସ୍ ଚିକିତ୍ସା ସବୁବେଳେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ରଖିବା ଦରକାର।
ଅଧିକ ଜାଣନ୍ତୁ: ପିସିଓଡି ରେ ଗର୍ଭଧାରଣ- ପିସିଓଡି ସହ କିପରି ଗର୍ଭବତୀ ହେବେ
ପିସିଓଡି ଏବଂ ପିସିଓଏସ୍ ମଧ୍ୟରେ ତଫାତ୍ ବୁଝିବା ହେଉଛି ନିଜ ପ୍ରଜନନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଭଲ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରିବାର ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ। ଦୁଇଟି ଅବସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ତଫାତ୍ ହେଉଛି ଗୁରୁତ୍ୱତା, ବିପଦ କାରକ ଏବଂ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିପଦ। ଭଲ କଥା ହେଲା ସଠିକ୍ ଡାୟାଗ୍ନୋସିସ୍, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଚିକିତ୍ସା ସହ ପିସିଓଡି ଓ ପିସିଓଏସ୍ ଦୁଇଟିକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖାଯାଇପାରେ, ବିଶେଷକରି ସମୟରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ।
ସିଧାସଳଖ “ପିସିଓଡି → ପିସିଓଏସ୍” ଭାବେ ସବୁବେଳେ ହୁଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷଣ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରହିଲେ ହର୍ମୋନ/ମେଟାବଲିକ୍ ସମସ୍ୟା ବଢ଼ିପାରେ।
ସାଧାରଣତଃ ପିସିଓଏସ୍ ଅଧିକ ଜଟିଳ ଏବଂ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ପରିଚାଳନା ଦରକାର ପଡ଼େ।
ହଁ, ସମ୍ଭବ। ଜୀବନଶୈଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଔଷଧ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଫର୍ଟିଲିଟି ଚିକିତ୍ସା ସହ ଅନେକେ ସଫଳ ଭାବେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଲକ୍ଷଣ, ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା (ହର୍ମୋନ/ଇନସୁଲିନ୍) ଏବଂ ଅଲ୍ଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ ସ୍କାନ୍ ଆଧାରରେ ଡାକ୍ତର ଡାୟାଗ୍ନୋସିସ୍ କରନ୍ତି।
ଏଗୁଡ଼ିକ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଠିକ୍ ପରିଚାଳନା କଲେ ଲକ୍ଷଣ ଅନେକ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିପାରେ।
ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ, ଓଜନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଷ୍ଟ୍ରେସ୍ କମାଇବା ଏବଂ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଔଷଧ ନେବା ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ।
ଲୋ-ସୁଗର୍, ହାଇ-ଫାଇବର୍ ଆହାର, ପ୍ରୋଟିନ୍ ଭଲ ପରିମାଣରେ, ପ୍ରୋସେସ୍ଡ ଫୁଡ୍ ଏହି ଧାରାର ଡାଏଟ୍ ଉପକାରୀ; ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଚାର୍ଟ ପାଇଁ ଡାଇଟିସିଆନ୍/ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଭଲ।
“ସର୍ବୋତ୍ତମ” ଲକ୍ଷଣ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ (ପିରିଅଡ୍ ନିୟମିତ/ଗର୍ଭଧାରଣ/ଆକ୍ନେ) ଅନୁସାରେ ଜୀବନଶୈଳୀ + ଔଷଧ (ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ) ର ସଂଯୋଗ ହିଁ ଭଲ।
ଲକ୍ଷଣ, ହର୍ମୋନ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା, ଅଲ୍ଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କାରଣ ବାଦ ଦେଇ ଡାକ୍ତର ଡାୟାଗ୍ନୋସିସ୍ କରନ୍ତି।
ଏହାକୁ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ “ଇନଫ୍ଲାମେଟୋରି” କିମ୍ବା କିଛି ବିଶେଷ ଧରଣର ପିସିଓଏସ୍ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ; ସଠିକ୍ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଜନ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଜରୁରୀ।